گــــــــــــــــــل بیتـــــــــــــــا

آشنایی با قوانین و مقررات تامین اجتماعی

فهرست:

تعاریف.

وظایف و تعهدات متقابل کارفرمایان و سازمان تامین اجتماعی.

فرایند شروع ارتباط با سازمان تامین اجتماعی.

تعهدات و قالبهای متنوع بیمه ای در تامین اجتماعی.

خدمات درمانی.

مستمری از کارافتادگی و غرامت نقص عضو.

کمک هزینه ازدواج.

غرامت دستمزد ایام بیماری.

 غرامت دستمزد ایام بارداری.

انواع طرح کسب و کار.

بیمه اختیاری.

بیمه حِرَف و مشاغل.

قوانین و مقررات تامین اجتماعی٬از جمله قوانینی است که کارفرمایان و کارگران٬در طول دوران کاری خود٬زیاد با آن مواجه می شوند و سوالات و ابهامات زیادی پیرامون این قوانین دارند.

تعاریف:

کارفرما به صاحبان مشاغلی اطلاق می شود که فعالیت تولیدی یا خدماتی خود را در مکانی معین و با تعریفی مشخص٬با یا بدون پرسنل زیر مجموعه٬انجام می دهند.

مالک به صاحبان سند و سرقفلی گفته می شود که مجوز تصرف در یک ملک مشخص را دارند و این تصرف را می توانند توسط اجاره نامه یا سایر ابزارهای حقوقی٬قانونا برای مدت معینی به شخص دیگری منتقل نمایند.

کارگر٬کارمند و پرسنل شاغل به افرادی گفته می شود که تحت نظر یک کارفرما٬با وظیفه و شغل معین٬در محل مشخص٬با یا بدون محدودیت زمانی و در قبال حقوق تعریف شده ای٬اشتغال به کار دارند.

بیمه شده به افرادی اطلاق می گردد که در قبال پرداخت حق بیمه٬قانونا از مزایا و تعهدات تامین اجتماعی برخوردار می گردند.

شماره بیمه٬شماره هشت رقمی اختصاص یافته به افراد بیمه شده توسط شعب تامین اجتماعی می باشد.

حق بیمه٬درصد مشخصی از حقوق روزانه است که تامین اجتماعی٬به طور ماهیانه از بیمه شده و یا کارفرمای او مطالبه می کند.

کارگاه محل فیزیکی است که کارفرما و پرسنل او در آن مکان اشتغال به کار دارند.شخصیت کارگاه به دو بخش حقوقی و حقیقی مجزا می شود.شخصیت حقوقی٬متعلق به شرکتهای ثبت شده در اداره ثبت شرکت ها است و شخصیت حقیقی٬متعلق به سایر فعالیتها بجز شرکتهای ثبت شده می باشد.شماره کارگاه٬یک عدد ده رقمی است که توسط شعب تامین اجتماعی٬به محل کارگاهها اختصاص می یابد.اگر یک کارگاه به مکان دیگری نقل مکان کند٬در صورتی که دارای شخصیت حقیقی باشد٬کد آن مکان به او داده می شود و کد قبلی او تغییر می کند.

وظایف و تعهدات متقابل کارفرمایان و سازمان تامین اجتماعی:

بر اساس قانون٬کارفرما موظف است کارگران و کارمندان خود را از طریق سازمان تامین اجتماعی٬مورد حمایت بیمه ای قرار دهد.کلیه کسانی که با کارفرما رابطه حقوق بگیری دارند٬چنانچه خارج از برنامه استخدام کشوری و لشکری باشند٬می بایست از این نوع حمایت برخوردار شوند.این وظیفه بر دوش کارفرمایان است و توافق طرفین و یا هر نوع قراردادی که به کارفرما اجازه بدهد که کارگر خود را بیمه نکند٬هیچگونه وجهه قانونی نداشته و مسئولیت را از دوش کارفرما ساقط نمی نماید.

این نکته بسیار حائز اهمیت است که داشتن دفترچه خدمات درمانی٬که بعضی از افراد به واسطه بیمه تَبَعی بودن همسر یا پدر خود٬از سازمان تامین اجتماعی یا سازمان خدمات درمانی دریافت کرده اند٬توجیه مناسبی برای بیمه نکردن پرسنل توسط کارفرما نمی باشد٬زیرا دفترچه خدمات درمانی صرفا برای استفاده بیمه شدگان تبعی از خدمات درمانی صادر میگردد.

فرایند شروع ارتباط با سازمان تامین اجتماعی:

در شعب تامین اجتماعی٬دو فرم به کارفرما داده می شود که می بایست آنها را به دقت تکمیل کرده و همراه با مدارک مورد نیازی که در این فرمها به آن اشاره شده است٬به همان واحد عودت دهد.بر اساس اطلاعات تکمیل شده ی این فرم ها و پس از انجام بازرسی توسط بازرسان سازمان تامین اجتماعی٬یک کد یا شماره کارگاه ده رقمی به واحد تولیدی یا صنفی اختصاص داده می شود.

از نظر شعب تامین اجتماعی٬کارگاه ها به دو دسته حقوقی و حقیقی تقسیم می شوند.کارگاههای حقوقی شامل آن دسته از کارگاههایی است که دارای آگهی تاسیس در روزنامه رسمی بوده و به عنوان شرکت در اداره ثبت شرکتها٬ثبت شده اند.بچز شرکتهای ثبت شده٬کلیه فعالیتهای تولیدی و صنفی دیگر٬نزد شعب تامین اجتماعی به عنوان کارگاههای حقیقی شناخته می شوند.

از نگاه سازمان تامین اجتماعی٬اهمیت شخصیت حقیقی یا حقوقی کارگاه در این است که کارگاههایی که دارای شخصیت حقوقی هستند٬دارای کد کارگاهی ثابت می باشند و با تغییر محل فیزیکی شرکت٬کد کارگاه تغییر نمی کند ولی در سایر کارگاه ها که از آنها به عنوان کارگاه های حقیقی نام برده می شود٬در صورت تغییر محل٬حتی در حد جابجایی از یک طبقه به طبقه دیگر یک ساختمان٬حتما کد کارگاهی آنها تغییر می کند و مراحل مربوط به اخذ کد کارگاهی جدید٬مجددا می بایست طی شود.ضمنا از آنجایی که فعالیتهای مختلف٬دارای کدهای اختصاصی مربوط به خود هستند٬هرگونه تغییر فعالیت٬با تشخیص بازرسان شعب تامین اجتماعی٬می توانند منجر به تغییر کد کارگاه گردد.

مدارک مورد نیاز برای دریافت کد کارگاهی در کارگاههای حقوقی عبارت است از:تصویر و اصل آگهی تاسیس شرکت در روزنامه رسمی٬شناسنامه و کارت ملی کارفرما٬اساسنامه شرکت٬اظهار نامه ثبت و یا موافقت اصولی٬سند مالکیت و یا اجاره نامه محل٬فیش آب٬برق و تلفن محل.

مدارک مورد نیاز برای دریافت کد کارگاهی در کارگاه های حقیقی عبارت است از:تصویر و اصل سند مالکیت٬سرقفلی یا اجاره نامه محل٬پروانه کسب یا پروانه تولید یا پروانه بهره برداری٬شناسنامه و کارت ملی کارفرما٬فیش آب٬برق و تلفن محل و مدارک مربوط به شراکت صاحبان کارگاه.

پس از تکمیل و ارائه فرم های مربوطه و مدارک مورد نیاز٬شعبه نسبت به اعزام بازرس به محل فعالیت اقدام می کند.پس از انجام بازرسی٬برگه دوم بازرسی٬به کارفرما تسلیم می شود.چند روز پس از انجام بازرسی٬کد کارگاهی آماده تحویل به کارفرما می گردد.کارفرما یا نماینده وی با مراجعه به شعبه تامین اجتماعی٬می تواند کد کارگاهی خود را در یافت کنند.

پس از اخذ کد کارگاهی٬کلیه کارکنان می بایست شخصا با همراه داشتن اصل و تصویر شناسنامه٬کارت ملی٬یک قطعه عکس و کد کارگاهی٬به واحد نام نویسی شعبه مراجعه و ضمن تکمیل فرم مربوطه٬شماره بیمه خود را دریافت کنند.توجه داشته باشید که کد کارگاهی٬مربوط به محل فعالیت است ولی شماره بیمه٬مختص افراد شاغل در محل می باشد.

اقدام بعدی کارفرما٬اخذ فرم پرداخت حق بیمه از باجه دریافت شعبه است که با تکمیل آن٬کارفرما می تواند حق بیمه کارکنان خویش را پرداخت نماید.

کل حق بیمه قابل پرداخت٬معادل ۳۰ درصد از حقوق هریک از کارکنان بیمه شده می باشد.سهم کارمند بیمه شده از کل حق بیمه ی پرداختی٬معادل ۷ درصد از حقوق وی است و سهم کارفرما از کل حق بیمه پرداختی٬معادل ۲۳ درصد از حقوق مشمول بیمه می باشد.

پس از اضافه نمودن مبلغ کل سهم کارفرما بابت حق بیمه تمامی پرسنل و احتساب ۳ درصد از حقوق جهت بیمه بیکاری که توسط کارفرما پرداخت می شود٬جمع کل حق بیمه شامل ۷ درصد سهم کارکنان٬ ۲۳ درصد سهم کارفرما٬نوشته می شود و در نهایت٬برگه توسط کارفرما یا نماینده قانونی او مهر و امضا و به شعبه یا یکی از دفاتر کارگزاری تامین اجتماعی تحویل داده می شود.پس از دریافت وجه٬این فرم توسط شعبه٬مهر و اطلاعات پرداخت٬در پشت برگه اطلاعاتی چاپ می شود.

لازو به ذکر است٬این فرم٬سند اصلی پرداخت حق بیمه بوده و از جمله مهمترین اسنادی است که باید توسط کارفرمایان نگهداری٬ثبت و ضبط شود.اخیرا جهت سهولت و تسریع کار٬ارائه خدماتی مانند پرداخت حق بیمه و صدور دفترچه٬به دفاتر کارگزاری تامین اجتماعی واگذار شده است.این دفاتر اختیارات شعبه را ندارند و صرفا یک باجه دریافت حق بیمه و صدور دفترچه می باشند.

تعهدات و قالبهای متنوع بیمه ای در تامین اجتماعی:

۱-خدمات درمانی

بیمه شدگان

گرداورنده و ایجاد شمس کلائی از مجموعه کتب شهروند کارآفرین(وزارت تعاون و دانشگاه تهران)